ANASAYFA | ÖN BİLGİLENME FORMU | BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ | HASTA HİKAYELERİ | BİZE ULAŞIN
Üye girişi yapmak için lütfen tıklayınız.
Üye olmak için lütfen tıklayınız.








Paylaş - Yazdır

Anal (Anorektal) Biofeedback Tedavi

      Kelime anlamı olarak “Feedback”; geri bildirim, geri besleme, dönet gibi kelimelerle tanımlanabilir. Geri beslemeli olarak etki-tepki dengesiyle çalışan bir çeşit döngü olarak da düşünülebilir. Burada amaç; ahenk içersinde ve düzenli olarak döngünün gerçekleşmesidir.

      Vücudumuzdaki tüm organ ve dokularda; mükemmel bir hassasiyet ve koordinasyon sonucu çeşitli biyolojik aktiviteler gerçekleşir. Dolaşım, boşaltım, sindirim sistemi gibi... İşte yaşam için gerekli olan tüm bu aktiviteler; Biyolojik Feedback (Biofeedback) adı altında, temeli etki-tepki mantığına dayanan geri beslemeli fizyolojik denge mekanizmasıyla kontrol edilir. Ancak bu kontrol için öncelikle sistem içersinde bulunan organ ve dokuların; uygun anatomik yapıya, nörojenik (sinirsel) ve fonksiyonel özelliklere sahip olması gerekir.

      Dolaşım ve Boşaltım Sistemi gibi Sindirim Sistemi de bir takım alt işlevlerin birleşmesiyle oluşur. Ki, bu alt işlevlerin çalışması da yine kendi içersinde kontrol edilen fizyolojik denge mekanizmasıyla (Biyolojik Feedback) olur. Sindirim sisteminde ise dışkının oluşmasıyla (kolon motilitesi) başlayıp oluşan atık maddelerin (dışkı-gaita) vücuttan uzaklaştırılması (dışkılama işlevi) ve sonrasında gereksiz kaçakların önlenmesi (abdest tutma-kontinens işlevi) şeklinde devam eden  kabaca 3 alt işlev bulunur. Dolayısıyla, sırasıyla işleyen ve etki-tepki mantığına dayanan 3 adet fizyolojik denge mekanizmasına (Biofeedback'e) sahiptir.

      “Dışkı ve Dışkılama” konusunda da detaylı olarak bahsettiğimiz gibi dışkılama işlevi; beslenme şekli-türü ve barsakların çalışma temposu gibi dolaylı, rektumun rezervuar kapasitesi ile rektuma gelen dışkının içeriği (katı-gaz), miktarı ve kıvamı gibi doğrudan özelliklere bağlı olarak oluşan dışkılama hissiyle (ETKİYLE) tetiklenir. Uygun sosyal ortam varlığında ise hem pelvik taban hem de makat kaslarındaki gevşeme tarzındaki biyolojik aktiviteler eşliğindeki dışkı çıkışıyla sonlanır. Sonrasında ise rezervuarın(rektumun) boşalması sonucu (ETKİ) hem pelvik taban hem de makat kaslarındaki kasılma tarzındaki biyolojik aktivitelerle desteklenen abdest tutma (kontinens) işleviyle devam eder.

      Dışkılama ve Kontinens işlevleri sırasındaki gerek GEVŞEME gerekse KASILMA tarzındaki biyolojik aktiviteler yani TEPKİLER, Anorektal Biofeedback adı verilen; geri beslemeli fizyolojik denge mekanizmasıyla düzenlenerek kontrol edilir. Böylece ETKİ-TEPKİ DENGESİNİN (Döngüsünün), ahenkli ve düzenli çalışması sağlanmış olur.

      Ancak yıllar içersinde devam eden hatalı beslenme ve özellikle de hatalı dışkılama alışkanlıkları (Kullanıcı Hatası) sonucunda bu döngüdeki ahenk ve düzende aksamalar ortaya çıkmaya başlar. Dolayısıyla, GEVŞEME ve KASILMA tarzındaki tepkiler yeterli olmaz. Bu nedenle; kabaca KABIZLIK olarak tanımlanan dışkıyı tam boşaltamama ve rahatlayamama, karın şişkinliği, hazımsızlık ve gaz gibi sorunlar ile uygunsuz zamanlarda dışkı-gaz çıkışının olması (İnkontinens-abdest tutamama) ve ertelenememesi (acil sıkışma hissi) gibi durumlarla karşılaşılır.

      İşte Anorektal Biofeedback Tedavi; aksayan bu biyolojik aktivitelere AKORT ayarı yapmak adına gerçekleştirilen bir dizi egzersiz ve eğitim programıdır. Bu sayede, kişinin "NORMAL" diye düşündüğü ve farkında olmadığı makattaki gevşeme-kasılma tarzındaki biyolojik aktiviteler, bir araç yardımıyla belirlenir ve mevcut durumu hakkında farkındalık yaratılır. Sonrasında, saptanan sorunlara çözüm bulmak adına; çeşitli görsel ve işitsel uyaranlar eşliğinde aksayan aktivitelerin, bir eğitim programı dahilinde istenilen yönde geliştirilmesi sağlanır.


      Bu amaçla öncelikle makat içersine, üzerinde basınç sensörleri olan bir prob yerleştirilir. Müteakiben, kişiden makat bölgesini kasması veya gevşetmesi istenir. Bu esnada prob üzerindeki sensörler sayesinde, sağlıklı kişilere göre kendisine ait kasılma veya gevşetmenin ne durumda olduğu, cihaz üzerinde yanan ışıklı düzenek sayesinde belirlenir. (Farkındalık yaratma) Sonrasında da istenilen seviyelerde gevşeme ve kasılma işlemler için hastalardaki eksiklikler belirlenir ve istenilen seviyeler ulaşmak adına eğitime alınır.

      Anorektal biofeedback tedavinin temel mantığını bu şekilde özetledikten sonra kullanılan farklı cihazlara bağlı olarak bir takım uygulama farklılıkları olabilmektedir. Biz, AnalCerrahi olarak Biosearch® firmasına ait "Monitor 5" ve "Monitor 10" cihazları tercih etmekteyiz. (sadece tercih, reklam değil...)

      Kabızlık sorunu ile gelen hastalarda; öncelikle beslenme şekli ve düzeni, sonrasında ise kolon motilitesinin azalması ile karekterize barsak tembelliği (Colonic İnertia-Redundan Kolon) ile ilişkili nedenler ekarte edilmeye çalışılır. Müteakiben, Anorektal nedenlerin devreye girdiği Dışkı Çıkış Güçlüğü Tipi Kabızlığa gelinir. İşte Anorektal(Anal) Biofeedback Tedavi de bu aşamada devreye girer.

Ancak Dışkı Çıkış Güçlüğü Tipi Kabızlıkta Anorektal (Anal) Biofeedback Tedaviden faydalanabilmek için:

♦►Öncelikle Anorektal bölgedeki kasların çalışmasını engelleyen Nörojenik(sinirsel) kökenli nedenlerin; sorgulama, elle muayene ve gerekirse Anal Manometri tetkikiyle ekarte edilmesi,
♦►Sonrasında ise Endoskopik Muayene, Defekografi, 3D Endoanal Ultrasonografi(EAUS) gibi tetkiklerle desteklenmek kaydıyla; Rektosel, İnternal mukozal prolaps, Intussusception, Dilate rektum (Rektal hiposensitivite), Redundan Rektosigmoid, Anal Spazm (Makat iç kas kalınlaşması) gibi olası anatomik (morfolojik) ve Dissinerjik Defekasyon (Anismus), Pelvik Taban Düşüklüğü gibi olası işlevsel (fonksiyonel) nedenlere yönelik tanı-ayırıcı tanı aşamalarının uygulanmış olması gerekir.

      Çünkü gerekli tanı-ayırıcı tanı aşamalarıyla araştırılan ve sonrasında  SADECE Dissinerjik defekasyon (Anismus) veya SADECE Pelvik Taban Düşüklüğü gibi Fonksiyonel Anorektal nedenli Dışkı Çıkış Güçlüğü Kabızlığına bağlı sorunlar yaşayan hastalarda; Anorektal Biofeedback Tedaviden faydalanılır. Anismus; Dışkılama işlevi sırasında pelvik taban kaslarında, özellikle de puborektal kasda gevşeme işlevi için gerekli biyolojik aktivitenin yeterli olmamasıyla karekterizedir. Bu durumu, çıkışa izin vermeyen makatın vajinismusu gibi de düşünebilirsiniz.
Dissinerjik Defekasyon-Anismus
      Biofeedback tedavi, her ne kadar Rektosel hastalığında da önerilse de tedavi beklentisi yüksek olmamalıdır. Çünkü Rektosel hastalığındaki mevcut anatomik soruna hem tek başına rastlamak hem de bu anatomik sorunu Biofeedback tedaviyle yok etmek mümkün değildir. Bu nedenle Rektosel hastalığında Biofeedback tedavi; uygun beslenme alışkanlıklarıyla desteklenmek kaydıyla var olan hatalı dışkılama alışkanlıklarını derleyip toparlamak şeklinde etkinliğini gösterir ve bu şekilde hastadaki mevcut sıkınıtıları azaltmayı hedefler. (Kişisel Düşüncem...)

      Benzer bir şekilde hasta; abdest tutamama olarak adlandırdığı, günlük yaşamını ve sosyal aktivitesini etkileyen gaz ve dışkı kaçakları sorunlarıyla da görülebilir. Ki bu durumda da öncelikle beslenme şekli ve alışkanlıkları, sonrasında ise kolon motilitesini artıran nedenler irdelenir. Son olarak, anorektal nedenlere gelinir. Ki bu anorektal nedenler, özellikle makat bölgesine ait olmak üzere nörojenik, anatomik ve fonksiyonel nedenli olabilir.

      Gaz ve/veya dışkı kontrolünün yeterli olmadığı ya da kaçaklar olduğunu ifade eden hastalar da gerekli tanı-ayırıcı tanı aşamalarından (Anal Manometri, Defekografi, 3D Endoanal Ultrasonografi gibi) geçirilerek araştırılır. Bu araştırma sonrasında mevcut sorunların; anatomik ve nörojenik değil de fonksiyonel nedenli olduğu tespit edilen hastalarda Anorektal Biofeedback Tedaviden faydalanılır. Bu sayede hem tuvalet erteleme hem de kaçak kontrolü için gerekli KASILMA tarzındaki biyolojik aktiviteler desteklenmiş olur.

 
      Tamamlayıcı tedavi unsuru olarak Anorektal Biofeedback Tedaviden;

♦► Gerekli tanı ve ayırıcı tanı aşamalarından geçmiş seçilmiş hastalarda,
♦► Uygun beslenme ve dışkılama alışkanlıklarıyla da desteklenerek

Kabızlık ve Abdest tutamama(İnkontinens) sorunu yaşayan hastalarda; destekleyici unsur olarak faydalanılır.

« « Tetkikler-->İlaçlı Kolon Filmi  

 
Opr.Dr. Levent TEZCAN
Genel Cerrahi Uzmanı
  
Kükürtlü Mah. Oulu Cad. Oylum Gökberk Sitesi F-Blok D:1
Osmangazi/BURSA
  
Muayenehane TEL :  + 90 224 235 10 50
GSM :  + 90 532 485 18 00
E-MAİL :  basurum@gmail.com
MSN :  basurum@hotmail.com

 
Web Stats

basurum.com ® 2006-2009
Bu site kişileri bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış olup, sağlık hizmeti vermemektedir.
Bu bilgilere dayanarak profesyonel tıbbi danışmanlık hizmeti almayı ihmal etmeyiniz ve geciktirmeyiniz.