ANASAYFA | ÖN BİLGİLENME FORMU | BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ | HASTA HİKAYELERİ | BİZE ULAŞIN
Üye girişi yapmak için lütfen tıklayınız.
Üye olmak için lütfen tıklayınız.








Paylaş - Yazdır

Üç Boyutlu Endoanal Ultrasonografi (360˚)

      Tıbbın her alanında, özellikle de hastalıkların tanı ve takip süreçlerinde Ultrasonografi (usg)/Ultrason (us) teknolojisinden faydalanılır. Hızlı ve kolay uygulanabilirliği nedeniyle birçok uzmanlık dalı (branşı) için "olmazsa olmaz" görüntüleme yöntemidir.

      Genel Cerrahi içersinde değerlendirilen makat hastalıklarında, yani AnalCerrahi’de ise rektal tuşe (parmakla muayene); hızlı ve kolay uygulanabilirliği nedeniyle yıllardır özel bir öneme sahiptir. Ancak ultrason teknolojisindeki gelişmelere paralel olarak eski popülaritesini yitirmeye başlamıştır. Neden mi? Çünkü “Endoanal/Endorektal” adı altında üç boyutlu değerlendirme imkanı sağlayan yüksek frekanslı ve 360 derece görüş açısı sağlayan ultrasonlar geliştirilmiştir.

      Genel olarak ultrason teknolojisinde; insan kulağının duyamayacağı (20KHz’in üstünde), frekansı 1-10MHz olan ses dalgaları kullanılır. (1MHz=1000KHz). Bu ses dalgaları; ultrason cihazının jel sürülerek vücutla temas eden ve transducer (prob) adı verilen ünitesinde oluşur. Bu çerçevede farklı frekanslarda ses dalgası üreten ve farklı açılarda vücuda yönlendiren farklı prob tipleri bulunur. Linear prob, Konveks prob, Vajinal prob gibi… Bu sayede farklı derinlik ve yapılardaki dokulara ait normal ve normal dışı iki boyutlu (2D) görüntüler ayırt edilerek tanıya yardımcı olunur.

      AnalCerrahi’de dışkılamayla tuvalette belirginleşen ve sıklıkla da sonrasında da devam eden; ağrı, kanama, şişlik gibi sorunlarla gün yüzüne çıkan hastalıklar ele alınır. AnalCerrahi'deki birçok hastalığın benzer sıkıntılara yol açabilmesi yada aynı hastada birkaç hastalığın birarada olabilmesi sebebiyle detaylı inceleme gerektirir. Yıllarca gözle ve elle(rektal tuşe) yapılan makat muayenesi mecburen yeterli görüldü. Çünkü rektal tuşe kadar hızlı ve güvenilir olabilecek başka bir değerlendirme imkanı yoktu. Fakat son yıllarda, rektal tuşeyi taklit edercesine parmak boyu ve kalınlığında prob geliştirildi.
Makat içine girebilen EAUS Probu360 derecelik görüş açılı EAUS ProbuDetaylı bilgi için yüksek frekanslı EAUS probu

      Makatın silindirik yapısına uygun olarak dizayn edilen ve makatın içine girebildiği için “Endoanal” adı verilen prob sayesinde Makat ve çevresini...
360 derecelik görüş açısıyla dairesel olarak aynı anda komple inceleme,
Yüksek frekans (13-16MHz) özelliğiyle çok daha detaylı(milimetrik böyutta) değerlendirme imkânı oldu.

     İnceleme sırasında makat içine giren Endoanal Ultrason probun kalınlığı 17mm, boyu ise 5-6cm kadardır. Dolayısıyla hem hızlı ve kolay uygulanabilirliği hem de boyutları itibariyle Endoanal USG (EAUS) incelemesi; hasta açısından rektal tuşe (parmakla muayene)’den farklı değildir. Hatta parmakla muayeneye göre anal kanal ve çevresi hakkında çok daha detaylı bilgiler elde edilir. Özellikle de abdest tutma işlevinde görevli makat kaslarını içeren hastalıklarda...

      Bu nedenle AnalCerrahi’de "bir taşla iki kuş vurma" misali, hem doğru teşhis hem de uygun tedavi planlaması için EAUS önerilir. Daha ne olsun!... Ama rektal tuşenin yeri, her zaman ayrıdır…

      Endoanal Ultrasonografi (EAUS) işleminde; rektal tuşe gibi makat ağzına jel sürülmesini müteakip yavaş yavaş endoanal prob makata yöneltilir. Makat içine girildikten sonra endoanal prob, ileri-geri hareket ettirilir. Bu süreçte elde edilen 360 derecelik iki boyutlu (en-boy) görüntüler incelenerek makat ve çevresi değerlendirilir. 5-15dk kadar süren bu süreçte endoanal prob makat içindeyken gerekli ölçümler yapılır.

Makat içine girebilen EAUS ProbuMakat içine girebilen EAUS ProbuHareket alanında seri kesitler alınması360 derecelik seri kesit görüntüleri360 derecelik seri kesit görüntüleri

      Her ne kadar Tomografi(BT) veya MR incelemesi gibi 2(iki) boyutlu görüntüler (kesitler) alınarak yapılan bir inceleme olsa da kesit aralığı BT veya MR gibi standart değildir. Yani ileri geri hareketin 5mm veya 10mm gibi standart bir aralığı yoktur. Bu nedenle de silindirik özellikteki makat ve çevresindeki yapıların üçüncü boyutuna, yani derinliğine ait ölçümler yapılamaz. Bunun için farklı bir probla ek bir ultrason incelemesine ihtiyaç duyulur. Diğer taraftan, özellikle ağrısı olan bir hastada endoanal probun, makat içinde ileri geri hareketi hem kolay değildir hem de sıkıntılıdır.

      Bu çerçevede zamanla hem hasta konforu hem de ölçüm standardı sağlamak amacıyla aynı anda üç boyutlu(3D) değerlendirme imkânı sunan 3D Endoanal prob geliştirildi.

Makat içine girebilen EAUS ProbuMakat içinde ileri geri hareket etmeyen probHareket alanında alınan seri kesitlerin birleştirilmesiBirleştirilmiş seri kesitlerden oluşan ve tekrar tekrar değerlendirmeye müsait küp görüntü..

      3D EAUS de endoanal prob ile makat içersine 5-6cm kadar girilir. Hiç ileri-geri oynatmaksızın bir-iki dakika içersinde silindirik makat ve çevresi; 1mm aralıklarla 360 derece taranır. Müteakiben endoanal prob makattan çıkarılır. Bu tarama sırasında alınan 360 derecelik kesitsel görüntüler; bilgisayar programı(software) sayesinde birleştirilir ve 3 boyutlu küp şeklinde ekranda görünür. Sonrasında bu görüntü yumağı aşağıdaki göreceğiniz üzere; yukarıdan-aşağıya, soldan-sağa, dıştan-içe doğru olmak üzere kademe kademe 3 boyutlu olarak değerlendirilir, gerekli ölçümler yapılır ve yorumlanır. (Prob makattan çıktıktan sonra...)

Transvers(Horizontal) plan Coronal(Longitudinal) plan Sagittal(Vertikal) plan
      Derin postanal yerleşimli, sağa sola doğru yayılımı olan bir anal apsenin 3D Endoanal Ultsanografik incelemesi...

AnalCerrahi’yi ilgilendiren sıkıntılarda veya hastalıklarda;
Defekografi ve Anal Manometriye ilave olarak anal muayenenin, tamamlayıcı ve vazgeçilmez bir unsuru da 3D EAUS incelemesidir.

3D EndoAnal Ultrasonografi(EAUS);

1. Kontrolsüz gaz ile dışkı kaçakları veya makatta akıntı-kirlenme gibi abdest tutamama durumu yaşayan hastalardaki olası makat kas hasarlarının ortaya konmasında,
2. Geçirilmiş makat ameliyatları veya doğum travmaları (Epizyo) sonucu oluşmuş olası makat kas hasarlarının net bir şekilde belirlemesinde,
3. Anal Spazm ve/veya Kronik Anal Fissür nedeniyle kas gevşetme (sfinkterotomi-LİS) düşünülen hastalardaki makat kas yapısının gevşetmeye uygun olup olmadığının belirlenmesinde,
4. Makatta ağrı şikâyeti ile gelen ve elle/parmakla muayenede tespit edilemeyen olası derin veya küçük anal apselerin tespitinde,
5. Anal Apse ve Fistüllerde makat kasları arasındaki enfeksiyonun dağılım ve yayılımını, dolayısıyla basit-komplike ayırımında ve uygun tedavi planlamasında,
6. Yeni oluşmuş veya tekrarlamış Anal Apse ve Fistüllerde var olan olası hasar durumunun tespitinde,
7. Makat kaslarında oluşan kalınlaşmanın tespitinde,
8. Submukozal kalınlaşmanın, dolayısıyla hem gizli makat sarkmasının hem de iç hemoroidlerin tespitinde,
9. Kronik Anal Fissürlerdeki apseleşme durumlarının ve kas hasarlarının tespitinde yardımcı olur.

      Anal fistülde; fistülün makat kasları ile olan ilişkisi, iç ağzın yeri ve ilave dallanıp budaklanma durumları gibi bilgiler için EAUS ve Endocoil'li MR kullanılır. 3D EAUS; oksijenli su (hidrojen peroksit) ile desteklendğinde Endocoil'li MR incelemesine eşdeğer bilgi verir. Endocoil’li MR incelemesi sırasında da EAUS incelemesi gibi makat içersine coil(prob) yerleştirilir. Ancak Anal Fistüllerde sıklıkla makata prob yerleştirmeden yapılan Pelvik MR incelemesi ile fikir edinilir.

Görüntüleme kalitesi açısından Anal Apse ve Fistüllerde sıralama;
Endocoil'li Anorektal MR > Endoanal USG > Pelvik MR

      Anal apselerde ise cerrahi öncesi yapılacak 3D EAUS incelemesi; özellikle uygun drenaj alan(lar)ının belirlenmesi açısından önemlidir. Ancak bu sayede apsenin hem nüks etmesi hem de fistüle dönüşme riski azaltılabilir.

      Sorgulama ve muayene sonucu Akut veya Kronik Anal Fissür tespit edilmiş hastaya ilave olarak EAUS ile de bakılması hem tanı hem de tedavi planlaması açışından önemlidir. Çünkü Neden-Sonuç ilişkisi dâhilinde ortak nokta makat iç kasıdır. Bu iç kas(IAS); Anal Fissür tedavi planlamasında da başrol oynar. Bu kas hakkında rektal tuşeye ve/veya Manometriye ilave olarak EAUS yaparak biraz daha bilgi edinmek doğru olmaz mı? Özellikle de anal fissürlerin tedavi planlamasında en önemli konu olan kas kesimi gerekir mi? gerekmez mi? noktasında... Çünkü her ne kadar Manometride yüksek basınç elde edilse de yeterli iç kas kalınlığına sahip olmayan hastaya da kas gevşetme (Sfinkterotomi/LİS) yapılmalı mı? Yıllar içersinde kontrolsüz gaz kaçağı, akıntı kirlenme riski doğmaz mı? Diğer taraftan, hem makat basınçları yüksek hem de makat iç kas kalınlığı fazla olan bir hastanın kas gevşetme ameliyatından korkması, ne kadar doğrudur?

      Özellikle makatta ağrı nedeniyle daha öncesinde yatarak veya ayaktan günü birlik müdahale/ameliyat görmüş olan hastalarda özellikle 3D EAUS incelenmesi gerekir. Çünkü birçok hastanın ağrısı kas gevşetme ile rahatlatılır. Ama birçok hastanın yapılan kas gevşetme işleminden haberi bile olmaz. Buna rağmen bu hastalar; farklı adlarla da olsa ilerleyen yıllarda bir şekilde makat sorunları yaşamaya başlar. Bu hastaların makat kaslarında hasar olup olmadığı öncelikle tespit edilmelidir.

ÖZETLE:

      AnalCerrahi olarak dışkılama ile belirginleşen ve ağrı, şişlik, kanama gibi makat şikâyetleriyle gelen hastalarımızda hem tanı hem de tedavi planlaması için 3D EAUS tetkikinden de faydalanılır. 3D EndoAnal USG bulguları; Defekografi ve Anal Manometri bulgularıyla birleştirilerek hasta için en doğru tanı ve en uygun tedavi oranlarına bir adım daha yaklaşılır. Tabii ki bu süreçte hem hastanın hem de kendi popomuzu korumak öncelikli tercihimiz ve hedefimizdir. İşte butik çalışma örneği....


04/2016
« « Sigmoidoskopi... Tetkikler--> Defekografi...» »

 
Opr.Dr. Levent TEZCAN
Genel Cerrahi Uzmanı
  
Kükürtlü Mah. Oulu Cad. Oylum Gökberk Sitesi F-Blok D:1
Osmangazi/BURSA
  
Muayenehane TEL :  + 90 224 235 10 50
GSM :  + 90 532 485 18 00
E-MAİL :  basurum@gmail.com
   basurum@hotmail.com

 
Web Stats

basurum.com ® 2006-2009
Bu site kişileri bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış olup, sağlık hizmeti vermemektedir.
Bu bilgilere dayanarak profesyonel tıbbi danışmanlık hizmeti almayı ihmal etmeyiniz ve geciktirmeyiniz.