ANASAYFA | ÖN BİLGİLENME FORMU | BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ | HASTA HİKAYELERİ | BİZE ULAŞIN
Üye girişi yapmak için lütfen tıklayınız.
Üye olmak için lütfen tıklayınız.








Paylaş - Yazdır

Kabızlıkta Temel Tanı ve Tedavi Nasıl Olmalıdır?

      Kabızlık; nedense sadece tuvalete gitme sıklığında azalma ve/veya dışkının kalın-sert olmasıyla tanımlanır. Hatta bu çerçevede kabızlık; sıklıkla PEKLİK olarak düşünülür.
      Yaşam tarzına bağlı olarak değişen beslenme ve dışkılama alışkanlıkları nedeniyle kısa süreli de olsa “geçici” peklik dönemleri kaçınılmazdır. Alınacak basit tedbirlerle de bu dönemlerin kendiliğinden ve kısa sürede geçmesi beklenir. Bu tedbirler de yetmezse kulaktan dolma bilgilerle dışkı yumuşatıcı bitkisel ürün, çay ve ilaçlarla mücadeleye devam edilir.

      Bu bağlamda Kabızlık; toplumda en sık, kendi kendine teşhis ve tedavi(?) edildiği düşünülen sıkıntılar bütünüdür. Hatta yıllarca aklı kıçında yaşamasına rağmen idare edebildiğini düşünen hastaların sayısı, hiç de az değildir. Ne zamana kadar? Tabii ki; “kalın bağırsak kanser endişesi” sarıncaya ve/veya kabızlık komplikasyonları dayanılmaz hale gelinceye kadar…

Kabızlık Komplikasyonları Nelerdir?

•►Makat Hastalıkları: Yıllar içerisinde makatta yanma, sızlama ve zonklayıcı tarzda ağrı ile kanama, şişlik ve memeleşme gibi sorunlarla karakterize Anal Fissür (Çatlak), Hemoroid (Basur), Anal Apse-Fistül gibi anal hastalıklar görülmeye başlar. Hatta bir şekilde devam eden gereksiz ıkınma ve zorlanma nedeniyle hem şikâyetlerde hem de hastalıklarda belirginleşme olur. Kabızlık devam ettiği sürece hemoroid, anal fissür tedavileri de sonuç vermez.

•►Kabızlıkta Şiddetlenme: Alınan tüm tedbirlere rağmen devam eden gereksiz ıkınma ve zorlanmalar; yıllar içersinde Rektosel, Rektal Mukozal prolapsus, Puborektal Dissinerji (Anismus) gibi yapısal-işlevsel hasarlara yol açar. Dolayısıyla kabızlık şiddetlenir ve komplike hale dönüşür.

•►Pelvik Organlarda Sarkma: Kabızlıktaki şiddetlenmeye paralel olarak Rektal Intussusception, Total Rektal Prolapsus (Makat sarkması), Pelvik Taban Düşüklüğü ile Rahim ve İdrar torbası sarkması gibi pelvik organlara ait prolaps(sarkma) durumları artış gösterir.

•►Fekal İnkontinens (Büyük abdest kaçırma): Genellikle çocuklarda ve bazen de gençlerde kabızlığa bağlı taşma tarzı (overflow) kaçak ve kirlenmeler görülür. Ayrıca zamanında tedavi edilmemiş ve komplike olmuş kabızlıklarda; sıklıkla da pelvik organlarda ve barsakta oluşan sarkmalar nedeniyle abdest tutamama gözlenir.

•►Dışkı Taşlaşması(Fekalom) ve Barsak Tıkanıklığı: Tuvalete gitme sıklığının 7-10 günde bir olduğu kabızlıklarda görülme sıklığı artar. Lavmanla, olmazsa parmakla boşaltmak gerekir.

•► Bu komplikasyonların her biri; “Tavuk-yumurta” misali, diğeri için tetikleyici rol oynar.

      Kabızlıkta tıbbi destek; kabızlığın şiddetine göre Temel Yaklaşım ve Tedavi aşamasıyla başlayıp gerektiği ölçüde Detaylı Tanı ve Tedavi aşamasıyla devam eden uzun soluklu bir süreçtir. Bu süreçte “bir elin nesi var, iki elin sesi var” misali, hasta-hekim uyumu çok önemlidir. Kullanıcı(hasta); doğru diye bildiği kullanıcı hatalarına inatla devam ederse hekim ne yapsın!…

KABIZLIKTA TEMEL TANI VE TEDAVİ NASIL OLMALIDIR?

      1. Ön Değerlendirme:
      Kabızlık şikâyetler topluluğu olduğu için hasta şikayetleri ile bu şikayetlerin oluşum ve gelişim süreci (Anamnez ve Hikâye) çok önemlidir. Amiyane tabirle “boktan işe, boktan muhabbet!..” misali, detaylı sorgulama yapılır. Ancak bu sayede farkına varılmayan kullanıcı bağımlı, "doğru" diye bilinen yanlışlar saptanabilir. Bu esnada hastada var olan ilave hastalıklar ve/veya kullandığı ilaçlar da öğrenilmiş olur.

      Sorgulamada özellikle Ikınma, Zorlanma ve Kabızlık nedir? sorularına, ayrı ayrı cevap alınır. Çünkü birçok hasta; ıkınma ile zorlanmayı “aynı şey…” olarak ifade eder. Zorlanmayı da sıklıkla kalın-sert dışkı ile özdeşleştirir. Hatta dışkı, kalın-sert olmadığı sürece "ıkınmadığını, zorlanmadığını" ifade eder.

      Müteakiben dışkılama işlevinde rol oynayan pelvik taban ile anorektal yapılar muayene yapılır. Sorgulama bilgilerine göre ilave olarak genel bir fizik muayene de yapılabilir.

      Detaylı sorgulama ve muayene bilgileri; öncelikle alarm bulguları çerçevesinde gözden geçirilir. Risk analizine göre Endoskopik (Kolonoskopi veya Sigmoidoskopi) inceleme istenir.
Kabızlığa yaklaşımda
dikkat edilmesi gereken
Alarm Bulguları
♦ Hasta yaşının 50'nin üstünde olması
♦ Ailede kalın barsak kanser hikayesi olması
♦ Makatta kanama olması
♦ Son birkaç ayda sebebi belirsiz hızlı kilo kaybı
♦ Karında veya makatta elle hissedilebilen kitle varlığı
♦ Uzun süren halsizlik, yorgunluk, solukluk gibi kansızlık belirtileri

      Endoskopik incelemede çıkacak olası sonuçlara (polip, tümör, crohn, ülseratif kolit gibi) öncelik verilir. Endoskopisi negatif olan hastalar; Sekonder Kabızlık oluşmasında rol oynayan olası hastalıklar (Diyabet, Parkinson, MS, Hipotiroid gibi) açısından çeşitli Laboratuar ve Görüntüleme yöntemleriyle araştırılır. Kabızlığın sadece Sekonder kökenli olduğu düşünülürse; öncelikle bu hastalığın ilgili olduğu branşdaki hekimlerden yardım (konsültasyon) alınır.

      2. Kullanıcı Eğitimi:
      Alarm bulguları negatif, Sekonder Kabızlık olasılığı dışlanmış veya danışılmış (konsülte edilmiş) hastalar öncelikle kullanıcı eğitimine alınır. Bu eğitimle hastalar; beslenme → dışkı zincirindeki doğrular hakkında bilgilendirilerek bilinçlendirilir (Bknz: Gerçek Normaller…). Bu sayede “doğru” diye bilinen, dolayısıyla farkına varılmayan veya önemsenmeyen kullanıcı bağımlı yanlışlar ortadan kaldırılır. Ancak her hastanın yanlışları, dolayısıyla kabızlığının durumu ve şikâyetleri aynı değildir. Bu nedenle detaylı sorgulama ve muayene bulgularına göre hastaya özel bilgilendirme, yani kullanıcıya özel eğitim uygulanır.

      Peki, tek seferlik bir eğitim yeterli mi? Tabii ki hayır!.. Hastaların kontrole çağrılarak takibe alınması gerekir. Çünkü “imam bildiğini okur” hesabı, yıllarca “doğru/normal” diye bilinen “yanlışları” kırmak; hiç de kolay değildir, zaman ister.

      3. İlaçlar:
      Kullanıcı eğitimi ya tek başına ya da ilaçlarla desteklenerek uygulanır. Ancak Kabızlık tedavisinden beklentiniz; "ben bir şeyle uğraşmayayım, iki ilaç alayım geçsin" tarzındaysa bunu sadece ilaçlarla yapmak mümkün değildir. İlaçlar, olabildiğince kısa süreli destek mantığıyla “kişiye özel" önerilir. Bu amaçla çeşitli türde dışkı yumuşatıcı (laksatifler) ile dışkı boşaltıcı (lavmanlar) ilaçlar tercih edilir. Ayrıca bu doğrultuda çeşitli bitkisel ürünlerden de faydalanılır. Metilselüloz, Psillium gibi...

      İlk etapta, ne uğraşacaksın beslenmesiyle, tuvaletiyle, hareketli yaşamıyla... "Ohh.. ne rahat!.. At iki ilaç, rahat et..." misali, bu ilaçların cazibesine kapılmamak imkânsızdır. Ancak "Karamanın koyunu, sonra çıkar oyunu" misali, sonradan "Ahh Keşke!.. zamanında uğraşsaydım!.." dedirtir.

Kabızlık
Olabildiğince erken teşhis edilir ve hasta da tıbbi destek için uyumlu olursa Temel Yaklaşım ve Tedaviyle büyük bir oranda başarı elde edilir ve idamesi de sağlanır.

Ancak
3-5 aylık takip sürecine rağmen sonuç alınamadığında detaylı tanı ve tedavi aşamasına geçmek gerekir.


Güncelleme: ARALIK 2017
« « Kabızlık ve Nedenleri? Kabızlıkta Detaylı Tanı ve Tedavi » »

 
Op.Dr. Levent TEZCAN
Genel Cerrahi (Proktoloji) Uzmanı
  
Kükürtlü Mah. Oulu Cad. Oylum Gökberk Sitesi F-Blok D:1
Osmangazi/BURSA
  
Muayenehane TEL :  + 90 224 235 10 50
GSM :  + 90 532 485 18 00
E-MAİL :  basurum@gmail.com

 
Web Stats

basurum.com ® 2006-2009
Bu site kişileri bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış olup, sağlık hizmeti vermemektedir.
Bu bilgilere dayanarak profesyonel tıbbi danışmanlık hizmeti almayı ihmal etmeyiniz ve geciktirmeyiniz.