ANASAYFA | ÖN BİLGİLENME FORMU | BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ | HASTA HİKAYELERİ | BİZE ULAŞIN
Üye girişi yapmak için lütfen tıklayınız.
Üye olmak için lütfen tıklayınız.








Paylaş - Yazdır

Kabızlıkta Temel Tanı ve Tedavi Nasıl Olmalıdır?

      KABIZLIK; genellikle tuvalete gitme sıklığında azalma ve/veya kalın-sert dışkıyla tanımlanmaya çalışılır. Hatta bu çerçevede sıklıkla PEKLİK olarak bilinir.
      Psikososyal stres ve yaşam tarzına bağlı olarak değişen beslenme ve dışkılama alışkanlıkları nedeniyle kısa süreli de olsa “geçici” peklik dönemlerine gençlik yıllarından itibaren rastlanmaya başlar. Ki bu doğaldır. Ancak alınacak basit tedbirlerle kendiliğinden ve kısa sürede bu dönemlerin geçmesi beklenir. Bu amaçla su ve lif alımı (kuru kayısı, erik, kuruyemiş vs…) artırarak dışkıyı yumuşatmaya, düzenli tuvalet alışkanlığı ve yürüyüşler yaparak barsakları çalıştırmaya yönelik basit tedbirler alınır. Dolayısıyla “bilinen çözüm” yollarına başvurulur.

 Ancak bu tedbirlere rağmen...
Sıklıkla kulaktan dolma bilgilerle dışkı yumuşatıcı bitkisel ürün, çay ve ilaçlar kullanarak mücadeleye devam edilir.

      Bu bağlamda Kabızlık; toplumda en sık, kendi kendine teşhis ve tedavi edilen sıkıntılardır. Ancak alınan tüm basit tedbirlere rağmen…
♦ Yaşanan sıkıntılar birkaç aydır, ayda bir veya daha fazla tekrarlıyor ve birkaç günden fazla sürüyorsa,
♦ Karın şişkinliği, hazımsızlık ve karın ağrısı gibi problemler yaşanıyorsa,
♦ Makatta ağrı, şişlik ve kanama gibi sıkıntılar belirginleşiyorsa,
♦ Her seferinde dışkı yumuşatıcı bitkisel ürün, çay veya ilaçlara ihtiyaç duyuluyorsa...

      Kronik (Müzmin) Kabızlık olabileceğini düşünmek ve daha bilinçli yaklaşmak adına tıbbi destek almak gerekir. Buna rağmen yıllarca, “idare edebildiğini” düşünüp yaşamlarını bu tedbirlerle, hatta mücadeleyle sürdürenlerin sayısı hiç de az değildir. Hatta yıllar içersinde eklenen ve temeli kabızlık olan yandaş sorunlara bağlı olarak doktor doktor dolaşıp (Dâhiliye, Gastroenteroloji, Genel Cerrahi, Kadın-Doğum, Kardiyoloji vs…) çok farklı hastalık tanıları da alınır. Ama inatla “Aklı kıçında yaşamaya” devam edilir. Ne zamana kadar? Tabii ki; “kanser endişesi” sarıncaya ve/veya kabızlık komplikasyonları dayanılmaz hale gelinceye kadar…

Kabızlık Komplikasyonları Nelerdir?
•►Fekal İnkontinens (Büyük abdest kaçırma): Genellikle çocuklarda, bazen gençlerde ve ilerleyen yaşla birlikte kabızlığın çok daha komplike hale geldiği yaşlılarda görülen taşma tarzı (overflow) kaçak ve kirlenmelerdir. O yüzden de kaçaklar daha çok dışkı bulaşıklı cıvık çamur gibi olur. Ayrıca ilerleyen yaşlarda kabızlık kökenli oluşan Rektal Prolapsus nedeniyle de makatta gevşeme ve dışkı kaçakları (tutamama) olabilir.

•►Anorektal Hastalıklar: Yıllar içersinde devam eden tuvalet erteleme ile gereksiz ıkınma ve zorlanmalar nedeniyle Rektosel, Dilate Rektum, Hemoroidal Hastalık (Basur), Anal Fissür (Çatlak), Anal Apse-Fistül gibi anorektal hastalıklarda belirginleşme olur. Hatta gereksiz ıkınma ve zorlanmalar devam ettiği sürece; tedavi olunsalar dahi tekrarlama (nüks) adı altında sorunlar yaşanmaya devam eder.

•►Pelvik Organlarda Sarkma: Yıllar içersinde devam eden gereksiz ıkınma ve zorlanmalar nedeniyle Rektal Intussusception ve Rektal Prolapsus (Makat sarkması), Pelvik Taban Düşüklüğü ile Rahim Sarkması, İdrar torbası sarkması gibi pelvik organlara ait prolaps(sarkma) durumları artış gösterir.

•►Dışkı Taşlaşması(Fekalom) ve Barsak Tıkanıklığı: Tuvalete gitme sıklığının 7-10 günde bir olduğu kabızlıklarda görülme sıklığı artar. Lavmanla, olmazsa parmakla boşaltmak gerekir.

•►Tavuk-yumurta” misali, kabızlık için bu komplikasyonların çoğu tetikleyici rol oynar.

•► Son olarak da yıllar içersinde eklenecek olası sekonder nedenlerle kabızlık; daha komplike, yani işin içinden çıkılamaz hale dönüşür.

      Kabızlığa ait bu komplikasyonları da öğrendikten sonra yıllarca, “idare edebildiğini” düşünüp "Aklı kıçında yaşamaya” değer mi?

      Peki, doktora gidince her şey bitiyor ve sonuçta tüm hastalar rahatlıyor mu? Tabii ki hayır… Çünkü kabızlık; hastalık değil şikâyetler bütünüdür. İki ilaç alıp kullanmakla, zaten tedavi olunmaz ki!...

      Kabızlıkta tıbbi destek; Temel Yaklaşım ve Tedavi aşamasıyla başlayıp gerektiği ölçüde Detaylı Tanı ve Tedavi aşamasıyla devam eden uzun soluklu bir süreçtir ve büyük oranda kullanıcı bağımlıdır. Kullanıcı; inatla doğru diye bildiği kullanım hatalarına devam ediyorsa hekim ne yapsın!… .

KABIZLIKTA TEMEL TANI VE TEDAVİ NASIL OLMALIDIR?

      1. Ön Değerlendirme:
      Kabızlığın şikâyetler topluluğu olması sebebiyle Anamnez ve Hikâye çok önemlidir. Hastalar, kendileri için ön planda olan sıkıntılarını dile getirir. O yüzden hastanın anlattıklarıyla yetinilmez ve “sorgulama" adı altında detaylandırılır. Amiyane tabirle “boktan işe, detaylı boktan muhabbet!..” yapılır. Ancak bu sayede “doğru” diye bilinen, dolayısıyla farkına varılmayan veya önemsenmeyen kullanıcı bağımlı yanlışlar da saptanabilir. Bu esnada hastada var olan ilave hastalıklar ve/veya kullandığı ilaçlar da öğrenilmiş olur.

      Sorgulamada özellikle IKINMA nedir? ZORLANMA nedir? KABIZLIK nedir? sorularına cevap alınmaya çalışılır. Maalesef birçok hasta; ıkınma ile zorlanmayı “aynı şey…” diye ifade eder. Hatta zorlanmayı da sıklıkla kalın-sert dışkı ile özdeşleştirir. Bu bağlamda dışkısı da kalın-sert değilse "ıkınmadığını" ifade eder. (Bknz: Normal Dışkılama)

      Müteakiben Fizik Muayeneye geçilir. Sıklıkla abdomen(karın), pelvik(kasık) ve anorektal (makat) bölgeye yönelik muayene yapılır. Ancak sorgulama bilgilerine göre genel bir fizik muayene de yapılabilir.

      Detaylı sorgulama ve muayene bilgileri; öncelikle alarm bulguları çerçevesinde gözden geçirilir. Risk analizine göre Endoskopik (Kolonoskopi veya Sigmoidoskopi) inceleme istenir.
Kabızlığa yaklaşımda
dikkat edilmesi gereken
Alarm Bulguları
♦ Hasta yaşının 50'nin üstünde olması
♦ Ailede kalın barsak kanser hikayesi olması
♦ Makatta kanama olması
♦ Son birkaç ayda sebebi belirsiz hızlı kilo kaybı
♦ Karında veya makatta elle hissedilebilen kitle varlığı
♦ Uzun süren halsizlik, yorgunluk, solukluk gibi kansızlık belirtileri

      Endoskopik incelemede çıkacak olası sonuçlara (polip, tümör, crohn, ülseratif kolit gibi) öncelik verilir. Endoskopisi negatif olan hastalar; Sekonder Kabızlık oluşmasında rol oynayan olası hastalıklar (Diyabet, Parkinson, MS, Hipotiroid gibi) açısından çeşitli Laboratuar ve Görüntüleme yöntemleriyle araştırılır. Kabızlığın sadece Sekonder kökenli olduğu düşünülürse; öncelikle bu hastalığın ilgili olduğu branşdaki hekimlerden yardım (konsültasyon) alınır.

      2. Kullanıcı Eğitimi:
      Alarm bulguları negatif, Sekonder Kabızlık olasılığı dışlanmış veya danışılmış (konsülte edilmiş) hastalar öncelikle kullanıcı eğitimine alınır. Bu eğitimle hastaların; beslenme→dışkı zincirindeki GERÇEK NORMALLER hakkında bilgilendirilerek bilinçlenmesi amaçlanır. (Bknz: Gerçek Normaller…) Bu sayede “doğru” diye bilinen, dolayısıyla farkına varılmayan veya önemsenmeyen kullanıcı bağımlı yanlışlar ortadan kaldırılır. Ancak her hastanın yanlışları, dolayısıyla kabızlığının durumu ve şikâyetleri aynı değildir. Bu nedenle detaylı sorgulama ve muayene bulgularına göre hastaya özel bilgilendirme, yani kullanıcıya özel eğitim uygulanır.

      Peki, tek seferlik bir eğitim yeterli mi? Tabii ki hayır!.. Hastaların kontrole çağrılarak takibe alınması gerekir. Çünkü “imam bildiğini okur” hesabı, yıllardır “doğru/normal” diye bilinen “yanlışları” kırmak; hiç de kolay değildir, zaman ister.

      3. İlaçlar:
      Kullanıcı eğitimi ya tek başına ya da ilaçlarla desteklenerek uygulanır. Ancak Kabızlık tedavisinden beklentiniz; "ben bir şeyle uğraşmayayım, iki ilaç alayım geçsin" tarzındaysa bunu sadece ilaçlarla sağlayabilmek mümkün değildir. İlaçlar, olabildiğince kısa süreli destek mantığıyla “kişiye özel" olarak önerilir. Bu amaçla çeşitli türde dışkı yumuşatıcı (laksatifler) ile dışkı boşaltıcı (lavmanlar) ilaçlar tercih edilir. Ayrıca bu doğrultuda çeşitli bitkisel ürünlerden de faydalanılır. Metilselüloz, Psillium gibi...

      İlk etapta, bu ilaçların cazibelerine kapılmamak imkânsız gibidir. "Ohh.. ne rahat!.. At iki ilaç, rahat et..." misali... Ne uğraşacaksın beslenmesiyle, tuvaletiyle, hareketli yaşamıyla... Ancak "Karamanın koyunu, sonra çıkar oyunu" misali gerçek yüzünü sonradan/yıllar geçtikçe/yavaş yavaş göstermeye başlar ve "Ahh Keşke!.. zamanında uğraşsaydım!.." dedirtir.

      Kabızlık; erken teşhis edilir ve tıbbi destek için de uyumlu olunursa Temel Yaklaşım ve Tedaviyle büyük bir oranda başarı elde edilir ve idamesi de sağlanır. Ancak 3-5 aylık tedavi ve takip süreci sonrasında….

Yaşanan sıkıntılar, hala ayda bir veya daha fazla tekrarlıyor ve birkaç günden fazla sürüyorsa,
Karın şişkinliği, hazımsızlık ve karın ağrısı gibi problemler geçmek bilmiyorsa,
Makatta ağrı, şişlik ve kanama gibi sıkıntılarda rahatlama olmuyorsa,
Dışkı yumuşatıcı bitkisel ürün, çay veya ilaçlara ihtiyaç hiç bitmiyorsa...

      Bir şekilde devam eden kullanıcı hatalarını belirlemek ve/veya bu hatalar neticesi gelişmiş hastalık ve hasarları ortaya koymak için detaylı tanı ve tedavi aşamasına geçmek gerekir.


« « Kabızlık ve Nedenleri? Kabızlıkta Detaylı Tanı ve Tedavi » »

 
Opr.Dr. Levent TEZCAN
Genel Cerrahi Uzmanı
  
Kükürtlü Mah. Oulu Cad. Oylum Gökberk Sitesi F-Blok D:1
Osmangazi/BURSA
  
Muayenehane TEL :  + 90 224 235 10 50
GSM :  + 90 532 485 18 00
E-MAİL :  basurum@gmail.com
   basurum@hotmail.com

 
Web Stats

basurum.com ® 2006-2009
Bu site kişileri bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış olup, sağlık hizmeti vermemektedir.
Bu bilgilere dayanarak profesyonel tıbbi danışmanlık hizmeti almayı ihmal etmeyiniz ve geciktirmeyiniz.